لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*
فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)
تعداد صفحه: 65
نقش زن در زمینه سازی ظهور
چکیده
همه انسانها در برابر امام عصرِ خود مسئول هستند و برای زمینهسازی ظهور آن حضرت وظایفی را بر عهده دارند. زنان علاوه بر نقش عمومی که همه انسانها عهدهدار هستند، میتوانند در مواردی به طور خاص ایفای نقش نموده و زمینههای ظهور را فراهم نمایند و این مسئله، اهمیت نقش زنان را در زمینهسازی ظهور روشن مینماید. برای دستیابی به این مهم، شناخت جایگاه زن در ابعاد مختلف لازم است تا بتوان در پرتو آن به چگونگی تأثیرگذاری زن در ابعاد گوناگون پرداخت.
در این نوشتار برای پاسخگویی به کیفیت نقش زنان در زمینهسازی ظهور، ضمن استفاده از کتابهای روایی و تحلیلی، برای استفاده بهتر از نظرات موجود، با مراجعه به سایتهای اینترنتی مرتبط با مهدویت و جستوجو در مقالات، فصلنامهها و ... سعی شده است تا ارائه مطالب به صورت توصیفی ـ تحلیلی از پویایی هر چه بیشتر برخوردار گردد.
مقدمه
در دوران غیبت و پنهان زیستی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف باورمندان مهدویّت دارای رسالت و مسئولیت خطیری میباشند. منتظران واقعی و راستین در جامعه منتظران جهت نیل به جامعه ایدهآل مهدوی از پای ننشسته و با تلاش و کوشش مضاعف و با ارائه برنامه و راهکارهای تبلیغی، زمینه شوق و علاقه مردم را جهت درک ظهور و آمدن حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف دوچندان میکنند.
منتظران واقعی با اجرای دو مسئولیت در جامعه زمینة تحقق ظهور را تسهیل مینمایند، نخستین مسئولیت که شاید مهمترین نیز باشد همان خوداندیشی و خودسازی است؛ یعنی منتظِر واقعی قبل از آنکه به فکر دیگران باشد (دگراندیشی داشته باشد) باید با احیای شاخصه های مهدی پسند و مزین شدن به خصال نیک و اخلاق اسلامی خود را در زمره یاران واقعی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف قرار دهد. دومین مسئولیت بعد از خوداندیشی، دگراندیشی میباشد. در این مسئولیت، منتظِر واقعی با تبلیغ و اشاعه فرهنگ ناب مهدوی در میان منتظران، عشق و علاقه آنان را نسبت به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و ظهور او بر میانگیزاند و مردم را نسبت به آمدن حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و تشکیل حکومت جهانی تشنه و مشتاق مینماید. در این میان نقش زنان ـ که جمعیت انبوهی از مردم را تشکیل میدهند ـ نقش خطیر و مهمی است؛ زیرا قلمرو و نفوذ زنان در جامعه و ابعاد مختلف آن، دارای گستره وسیعی میباشد؛ یعنی علاوه بر جامعه، در خانواده و مدرسه و… جهت تربیت نسل منتظِر و پرورش یاران خاص حضرت، نقش بینظیر و بیبدیلی را بر عهده دارند. از این رو زنان منتظِر به خاطر جایگاه مهم اجتماعی، و خانوادگی در صورت انجام صحیح مسئولیت، منتظران و جامعه منتظران را به سوی جامعه ایدهآل مهدوی سوق خواهند داد.
زمینهسازی: مقدمه چینی، آماده ساختن استعداد و تهیه مقدمات برای منظوری را زمینهسازی گویند[1][1].
ظهور در لغت: آشکار شدن چیز پنهان[2][2]، پدیدار شدن و هویدایی را گویند[3][3]. ظهور در مباحث مهدویت به معنای ظاهر شدن حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف پس از زیستن طولانی، جهت برپایی حکومت عدل جهانی
است. نکته مهم در ظهور، مسبوق بودن آن به غیبت است.[4][4] نقش: کنایه از طرح تازه افکندن و صورت نو ظاهر ساختن میباشد.[5][5]
اجتماع در لغت: کاری که به اجتماع و به همگان بستگی داشته باشد، آنچه مربوط به گروهی که با هم زندگی میکنند، باشد[6][6].
اجتماع در اصطلاح، «در گستردهترین معنا، آنگونه که در مورد انسانها به کار برده میشود، هر نوع رفتار یا نگرشی است که از طریق تجربة حال یا گذشته از رفتار سایر مردم (مستقیم یا نامستقیم) تأثیر
پذیرفته باشد، یا اشاره به رفتاری است که به سوی مردم جهتگیری شده باشد.[7][7]
فرهنگی در لغت: به چیزی گفته میشود که منسوب به فرهنگ باشد و فرهنگ به معنای دانش، علم، معرفت و یا مجموعة آداب و رسوم گفته میشود[8][8] .
فرهنگ در اصطلاح، «شامل الگوهایی است؛ آشکار و نا آشکار از رفتار و برای رفتار که به واسطة نمادها حاصل میشود و انتقال مییابد؛ نمادهایی که دستآوردهای متمایز گروههای انسانی و از جمله تجسمهای آنها را در کار ساخت تشکیل میدهند. هستة اصلی فرهنگ، شامل عقاید سنتی و به خصوص ارزشهای وابسته به آنهاست».[9][9]
سیاسی در لغت: «منسوب به سیاست؛ و سیاست، حکم راندن به رعیت و اداره کرن امور مملکت و حکومت کردن را گویند».[10][10]
سیاست در اصطلاح، «یک برنامة پیش اندیشیدنی برای هدفها و طرز عملهاست. فرایند سیاست، عبارت است از ضابطهمندی، اعلام و به کار بستن تقاضاها و چشمداشتها».[11][11]
اقتصادی در لغت: «منسوب به اقتصاد»[12][12] را گویند.
اقتصاد در اصطلاح، اینگونه تعریف شده است: «علم اقتصاد، رفتار انسان را در ارتباط با وسایل کمیاب که موارد استعمال گوناگون دارند، به اهداف معین، همچون حداکثر کردن درآمد، مطالعه میکند و این مطالعه معمولاً با به کارگیری دادههای قیمت درمقایسه، انجام میشود. اما انتخاب میان اهداف
معین معمولاً مستلزم انتخاب میان ارزشها و سیاستهای اجتماعی است».[13][13]
- دیدگاهها در مورد زمینهسازی
در روایات اسلامی، مطالب بسیاری درمورد انتظار و فرج آمده و به منزلة بهترین اعمال معرفی گردیده است.
رسول گرامی اسلام صل الله علیه و آله و سلم میفرماید: بهترین اعمال امت من، انتظار فرج (گشایش) خداوند عزوجل است. [14][14]
همچنین فرمودهاند: بهترین عبادت، انتظار فرج است. [15][15]
برداشتهای متفاوت از مفهوم انتظار، موجب گردیده تا نظرات متفاوت و متضاد رخ بنماید و بر اساس این برداشتها، تکالیف متفاوتی ارائه شود. برای روشنشدن وظیفة شیعیان و منتظران واقعی حضرت، بررسی نظریات و دیدگاهها و در نهایت روش صحیح آن ضروری به نظرمیرسد.
1 ـ 1. زمینهسازی منفی
عدهای انتظار فرج را به این معنا دانستهاند که جامعه بایستی به حال خود رها شود و نباید به فساد آن توجهی نشان داد تا زمینة ظهور ـ که دنیایی پر از ظلم و فساد است ـ فراهم آید. عدهای فراتر از این عقیده معتقدند نه تنها نباید جلوی فساد و گناهان را گرفت، بلکه بایستی به آنها دامن زد تا هر چه بیشتر زمینة ظهور حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف فراهم آید.[16][16]
این انتظار همواره مورد مذمّت و سرزنش قرار گرفته است؛ چرا که منجر به تعطیل شدن حدود و مقررات اسلامی گشته و با موازین اسلامی و قرآنی سازگاری ندارد.[17][17]
2 ـ 1. عدم زمینهسازی
برخی با تمسک به بعضی روایات، مانند «هر علم و پرچمی قبل از ظهور قائم، باطل است»، هرگونه زمینهسازی و تشکیل حکومت را باطل و بر خلاف اسلام میدانند و آن را در راستای بسته شدن باب مهدویت برشمردهاند.
از این جمله میتوان به انجمن حجتیه اشاره نمود که به وسیلة شیخ محمود ذاکر زادة تولایی، معروف به شیخ محمود حلبی (1279 ـ 1376ه ـ .ش) تأسیس شد و پس از انقلاب اسلامی نیز به دلیل تضاد افکار آنان با انقلاب اسلامی، نه تنها با آن همکاری نکردند، بلکه در مواردی با آن مقابله نیز میکردند.
این گروه در پی سخنرانی حضرت امام خمینی قدس سره مبنی بر مذمت کسانیکه معتقد به زیاد شدن فساد برای ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بودند طبق بیانیهای به طور رسمی انحلال خود را اعلام کرد.[18][18]
این گروه هیچ مسئولیتی را متوجه مردم نمیدانند، بلکه تنها، دعا را برای ظهور حجت، لازم میدانند.
3 ـ 1. زمینهسازی مثبت
«زمینهسازی مثبت» را باید در معنای «انتظار سازنده» جستوجو نمود. انتظار سازنده، همان انتظار راستینی است که به عنوان «با فضیلتترین عبادت» یاد شده است[19][19].
در طول یازده سده غیبت کبری امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف درخشانترین چهرهای که به این «انتظارسازنده و زمینهسازی مثبت» جلوة خاص بخشیده است، حضرت امام خمینی قدس سره ربوده که با طرح اندیشة حکومت اسلامی در عصر غیبت، به «انتظار»، معنا و مفهوم تازهای بخشید. ایشان ضمن مقابله با دیدگاههایی که انتظار را «تن دادن به وضع موجود» میدانستند، فرمودند: انتظار فرج، انتظار قدرت اسلام است و ما باید کوشش کنیم تا قدرت اسلام در عالم تحقق پیدا کند و مقدمات ظهور، انشاءا... تهیه شود.[20][20] همچنین ایشان معتقد بودند، با گسترش اسلام راستین در جهان و مبارزه با جهانخواران، باید زمینة ظهور منجی موعود را فراهم نمود.[21][21]
مهمترین تفاوت بین مکاتب دینی و غیردینی، امید به آیندهای روشن است که در افراد، ایجاد انگیزة تحرک مینماید. تجلی این امید در مکتب تشیع در ظهور منجی موعود، مهدی صاحبالزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بوده و تحرک به سوی آن در «انتظار سازنده» نهفته است.
بنابراین، انتظار به معنای «فراهم آوردن زمینههای ظهور، ظلمستیزی به مقدار توان و آمادگی برای ظهور حضرت»[22][22] میباشد، این زمینهسازی به مثابه ضرورت اسلام و قرآن مطرح، و وظیفة تمام مسلمین میباشد. دلایل عقلی و نقلی، ما را به این صحیح رهنمون میسازد؛ زیرا مسلمانی که خود را پایبند احکام اسلام میداند، اجازه نمیدهد هیچ یک از آیات و روایاتی که دربارة امر به معروف و نهی از منکر، حدود و دیات، جهاد، کمک به محرومان، چگونگی برخورد با ظلم و عدم تسلیم در برابر ستم و ... میباشند، تعطیل و عمل نشود[23][23].
- زمینهسازی و جایگاه زنان
زمینهسازی و آمادگی برای ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در روایات، بیانگر اهمیت نقش مردان و زنان مؤمن است.
رسول خدا میفرماید:[24][24] «گروهی از مردمِ مشرق، بیرون آمده برای ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف زمینهسازی میکنند، یعنی سلطنت ایشان را فراهم میسازند».[25][25]
به گواه دیگر روایات، ایرانیان نقش بزرگی در زمینهسازی ظهور حضرت دارند و این روایات، ضمن بشارت، هشداری به وظیفة سنگین ایران اسلامی نیز میباشد.
زمینهسازان انقلاب جهانی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، منتظران راستینی هستند که در انتظار حضرت حجت عجل الله تعالی فرجه الشریف روز شماری میکنند و در این زمینه، جنسیت معنایی ندارد؛ تنها تفاوت، به چگونگی کارآیی هر یک از مردان و زنان برمیگردد.
در نظام اسلامی، زن و مرد از نظر حقیقت وجودی یکسان هستند و ملاک برتری انسانها در تقواست.[26][26] چنانکه خداوند میفرماید: «گرامیترین شما نزد خدا با تقواترین شماست»[27][27] و معیار پاداش انسانها بر اساس عمل صالح است و تفاوتی بین زن و مرد نمیباشد.
همچنین در جای دیگری میفرماید: «و هر کس کار شایسته کند ـ چه مرد باشد یا زن ـ در حالی که ایمان داشته باشد، در نتیجة آن داخل بهشت میشود».[28][28]
صرفنظر از حقیقت وجودی انسانها، نمیتوان تفاوتهای ظاهری و جسمی و روانی مرد و زن را نادیده گرفت. هر یک طبق نظام خلقت، دارای جایگاه ویژهای میباشند؛ بنابراین قراردادن هر یک در جایگاه صحیح خود موجب رشد و شکوفایی آنها میگردد.
آشنایی با وظایف منتظران واقعی و عمل به آنها در سطح افراد و جامعه، موجب اصلاح جامعه میگردد و مقدمات ظهور را مهیا میسازد و آگاهی لازم را در پیروان و یاران راستین او فراهم میآورد. بنابراین وظیفة هر مسلمان مدعی، حمایت ولایت است که با وظایف خود آشنا گردد و درصدد عمل به آنها برآید.
1 ـ 2. نقش زنان در تاریخ زندگی امام
مواردی که برای فرد منتظر برشمرده میشود، برای زن و مرد یکسان است. ولی آنجا که بحث چگونگی زمینهسازی پیش میآید، زنان در زیر ساختها قرار میگیرند.
امام خمینی رحمه الله علیه دربارة زنان میفرمایند: «زن، مربی جامعه است. از دامن زن انسان پیدا میشود. مرحلة اول مرد و زن صحیح، از دامن زن است. مربی انسانها، زن است».[29][29]
نقش زیربنایی زن در تولد و رشد صاحبالامر عجل الله تعالی فرجه الشریف، مشهود است که از هنگام تکوین و تولد ایشان آغاز، و سپس با طی مراحل رشد، زمینههای امامت ایشان فراهم میگردد.
آمادگی نرجس خاتون برای همسری با امام حسن عسکری علیه السلام از آن جمله است که با تحمل سختیها همراه بود. در حالی که نرجس خاتون در قصر پدر به عنوان ملکه، امکانات بسیاری در اختیار داشت. ولی دلبستگی او به امام حسن عسکری علیه السلام ـ که قطعاً از صفای دل او نشأت میگرفت ـ موجب شد تا رنج اسارت را بپذیرد و با حفاظت و صیانت از حریم خود به وصال یار برسد[30][30].
مرحلة دیگر زمینهسازی را میتوان در پرورش نرجس خاتون نزد عمه بزرگوار[31][31] امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف جستوجو نمود؛ هنگامی که برای تعلیم آداب اسلامی از محضر آن بزرگوار استفاده مینمود؛ چرا که تکوین و رشد امام، علاوه بر صلب شامخ، نیازمند رحم پاک میباشد. و اینها بیانگر نقش اساسی زنان در زمینهسازی و مقدمات پیش از تکوین، هنگام حمل و سپس به دنیا آمدن امام میباشد که دور از چشم همگان، جز عدهای خواص صورت پذیرفت.
با آغاز امامت امام در دوران غیبت صغری نیز مردم با مراجعه به مادر امام حسن عسکری علیه السلام که معروف به جده بود، به حل مشکلات خود میپرداختند و این مسئله، حضور زنان در زمینههای اجرایی را گوشزد مینماید.[32][32] بنابراین زنان قبل و بعد از غیبت امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف در عرصههای مختلف برای حضرت زمینهسازی میکردند و همچنان این سیره ادامه دارد.
- محدوده زمینهسازی فردی
مؤمنین حقیقی کسانی هستند که ایمان آنها با عمل صالح پیوند خورده است. نمایانگر این مهم، بیان آیاتی است که در آنها حدود 49 بار عبارت (الذین آمنوا ) و (عملوا الصالحات ) در قرآن کریم، همراه هم آمده است. البته ایمان و عمل صالح بدون ولایت ائمه علیهم السلام و بیزاری از دشمنان آنها محقق نخواهد شد.
ابوبصیر بیان میکند: امام صادق علیه السلام روزی فرمود: آیا به شما در مورد چیزی خبر ندهم که خداوند عزوجل عملی از بندگان را بدون آن قبول نمیکند؟ گفتم: آری، فرمود: شهادت به اینکه جز خدای یگانه خدایی نیست و اینکه محمد صل الله علیه و آله و سلم بندة او و رسول اوست و اقرار بدآنچه خدا به آن امر نموده است و ولایت و دوستی ما و برائت و بیزاری از دشمنان ما، یعنی خصوص ما ائمه علیهم السلام و تسلیم ایشان شدن و ورع اجتهاد و طمأنینه و تلاش و انتظار قائم را داشتن.[33][33]
- حیطة شناخت که تجلیگاه بینش انسانها میباشد؛ 2. حیطه عاطفه که گرایشات انسانی را جهت میبخشد؛ 3. حیطة رفتار که اعمال و کردار آدمی را شکل میدهد.
1 ـ 3. حیطه شناخت
اگر انسان خود را شناخت، به معرفت پروردگار نائل خواهد آمد و از جمله ویژگیهای زمینهسازان ظهور، شناخت حقیقی خداوند متعال است. حضرت علی علیه السلام در این باره فرمودهاند: «مردان مؤمنی که خدا را در کمال شایستگی شناختهاند و ایشان، یاوران مهدی در آخرالزماناند.» [34][34]
پس از شناخت خدای متعال، شناخت حجت و امام او در روی زمین برای هدایت انسانها از مهمترین وظایف
مؤمنان محسوب میشود؛ چرا که «هر کس امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهلیت مرده است».[35][35]
شناخت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف به سبب ویژگیهای خاصی همچون ولادت پنهان، زیست پنهان، امتحانات سخت و دشوار و ... از اهمیتی دو چندان برخوردار است.[36][36]
کسی که خود را مهیای ظهور حضرت میسازد درمرحلة اول با شناخت صحیح، انگیزة لازم ایمان و عمل صالح را به دست میآورد و این شناخت، زمینهساز اقدامات بعدی در زمینة گرایشات و کردار فردی است.
کسب معرفت صحیح به دریافت عقلی افراد باز میگردد. البته باید توجه داشت مراد از عقل در این موارد، عقل اجتماعی و درکارهای اجرایی نیست که معمولاً برترین آن به مردان نسبت داده میشود؛ بلکه مراد، عقلی است که با آن به کسب کمالات پرداخته میشود و در این زمینه، مردان و زنان تفاوتی ندارند.[37][37]
بنابراین کسی که به شناخت و معرفت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف ره نیابد، نشانگر آن است که خدای خود را نشناخته است و کسی که خدای خود را نشناسد، از دین گمراه گردیده است.[38][38] برای درک معرفت صحیح باید از خدای متعال کمک و یاری خواست[39][39] و چنان که خواهیم گفت ره یافتن زنان در این زمینه از طریق عاطفه و احساسات هموارتر است.
این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
دانلود تحقیق کامل درمورد نقش زن در زمینه سازی ظهور
