
فهرست مطالب
مقدمه......................................... 1
فصل اول : نماد و نگرشی نمادین
1-1 نماد و نگرش نمادین به هستی ................ 6
1-2 نماد و نقش آن در زندگی ................... 10
فصل دوم : سقاخانه
2-1وجود افتراق فضاهای سنتی و مدرن............ 13
2-1-1 شناختی از دو واژه «نوگرایی» و «سنت گرایی» 13
2-1-2 گرایش به فضاهای شهری سنتی ............. 14
2-1-3 مقایسه فضاهای سنتی و مدرن ............. 16
2-2 فرهنگ واژگانی سقاخانه ................... 18
2-3 علل پیدایش سقاخانه ..................... 24
2-4 دو عنصر اساسی در سقاخانه ................ 31
2-4-1 آب..................................... 32
2-4-1-1 آب عنصر مقدس و مشترک در ادیان پهنه ی ایران زمین 34
2-4-1-2 آب در دیگر آیین های باستانی.......... 36
2-4-1-3 آب در ادیان و آیین ها................ 37
2-4-1-3-1 آب در دیانت یهود................... 37
2-4-1-3-2 آب در مسیحیت ...................... 38
2-4-1-3-3 آب در آیین مندائی و صابئین ........ 38
2-4-1-3-4 آب در اسلام ........................ 39
الف : بازتاب آب در اسلام ..................... 39
ب: آب در عرفان اسلامی – ایرانی ............... 40
ج: آب ، واقعه کربلا و آب تربت ................ 42
د: آب و مذهب دو روی یک سکهاند در سقا خانه ... 45
2-4- 2 آتش .................................. 50
2-4-2-1 آتش و نور در ایران باستان ........... 50
2-4-2-1-1 اهمیت آتش و نور درجهان بینی آفرینش ایران باستان 53
2-4-2-1-2 آتش و نور واسطوره های آن در فرهنگ آریایی 53
2-4-2-2 کارکرد رمزهای آتش و نور در اسلام ..... 54
2-4-2-3 کارکرد رمزهای آتش و نور در ایران .... 55
2-4-2-4 نور و هنر ........................... 56
2-5 معماری سقا خانه ......................... 57
2-6 عناصر نمادین سقا خانه ................... 60
2-6-1 آینه .................................. 61
2-6-2 شمع ( چراغ نفتی ، لوستر ) ............. 63
2-6-2-1 شعله شمع ............................ 64
2-6-2-2 سوگند به نور و روشنایی و فروغ و شمع افروزی 66
2-6-2-3 شمع گردانی در مراسم مقدس ............ 67
2-6-2-4 شمع در سقا خانه : آتش و آب .......... 67
2-6-3 قفل ................................... 68
2-6-4 آدمکهای فلزی .......................... 70
2-6-5 پنجه ................................. 72
2-6-6 چشم ................................... 74
2-6-7 ظرف سقا خانهای ........................ 75
2-6-8 ستاره ................................. 76
2-7 تزئینات دیگر سقاخانه .................... 76
2-7 -1 کتیبه نویسی........................... 76
2-7-2 سنگاب.................................. 80
2-8 رنگ در سقاخانه .......................... 81
2-8-1 پیشینه ای از رنگ ...................... 81
2-8-2 خواص رنگ سبز .......................... 82
2-8-2-1 مسرت بخشی و شاد آور بودن ............ 83
2-8-2-2 تقویت تحمل پذیری و صبر .............. 83
2-8-3 رنگ سبز در سقاخانه .................... 84
2-9 معرفی تعدادی از سقاخانههای معروف
2-9-1 سقاخانه عزیز الله ........................ 90
2-9-2 سقاخانه سردر مجلسی .................... 92
2-9-3 سقاخانه طوقچی ......................... 93
2-9-4 سقاخانه آقا میرزا اسدالله روضاتی ......... 95
2-9-5 سقاخانه در دشت ........................ 97
2-9-6 سقاخانه حاج آقا شجاع .................. 99
2-9-7 سقاخانه پنج شنبه دین ................. 101
2-9-8 سقاخانه قدیمی رو به روی سردر مسجد جورجیو 103
2-9-9 سقاخانههای درب امام .................. 105
2-9-9-1 سقاخانه دالان درب امام ............. 105
2-9-9-2 سقاخانه صحن شمالی درب امام ........ 106
2-9-9-3 سقاخانه مجاور درب امام ............ 107
2-9-10 سقا خانه مسجد حکیم .................. 108
2-9-11 سقا خانه هارونیه .................... 109
2-9-12 سقاخانه درب کوشک .................... 110
2-9-13 سقاخانه بیدآباد ..................... 110
2-9-14 سقاخانه حاج محمد جعفر ............... 111
2-9- 15 سقاخانه قصر در دشت ................. 112
2-9-16 سقاخانه گرگ یراق .................... 113
2-9-17 سقاخانه گذرهارونیه .................. 114
2-9-18 سقاخانه حاج علی ..................... 115
2-9- 19 سقاخانه آقانور ..................... 116
2-9-20 سقاخانه ترکها ....................... 117
2-9- 21 سقاخانه مسجد سید ................... 118
2-9-22 سقا خانه تاج الدین .................. 119
2-9-23 سقاخانه مسجد لبنان .................. 120
2-9- 24 سقاخانه مسجد ذکر الله ................. 121
فصل سوم : مکتب سقا خانه
3-1 مکتب سقا خانه و پیدایش آن .............. 122
3-2 هنرمندان مکتب سقا خانه ................. 127
3-2-1 منصور قندریز ......................... 127
3-2-2 حسین زنده رودی ....................... 129
3-2-3 پرویز تناولی ......................... 131
3-2-4 فرامرز پیل آرام ...................... 133
3-2-5 ژازه طباطبایی ........................ 134
3-2-6 جعفر روحبخش .......................... 135
3-2-7 مسعود عربشاهی ........................ 135
3-2-8 ناصر اویسی ........................... 137
3-2-9 صادق تبریزی .......................... 138
3-3 تطبیق برخی آثار هنرمندان سقاخانه با ادعیه و طلسمات 139
3-4 نمونهای دیگر از آثار هنرمندان معاصر با نگاه سقاخانهای 145
نتیجه گیری ................................. 152
گزارش کار عملی ............................. 154
منابع
رساله معماری طراحی سقاخانه در 166 صفحه با فرمت WORD